Cách lập hợp đồng vay tiền cá nhân an toàn và hợp pháp

Trong cuộc sống hàng ngày, việc vay mượn tiền giữa cá nhân diễn ra rất phổ biến – có thể là bạn bè, người thân, đồng nghiệp hoặc đối tác quen biết. Có rất nhiều người tin tưởng nhau và chỉ ghi vài dòng viết tay hoặc thỏa thuận miệng mà không lập hợp đồng vay tiền. Khi mọi chuyện suôn sẻ thì điều đó không phải là vấn đề; nhưng khi bên vay không trả, việc đòi lại số tiền đã cho vay trở nên vô cùng khó khăn.

Trước tiên, cần khẳng định rằng Giấy vay tiền viết tay, dù ngắn hay sơ sài thì vẫn có thể có giá trị pháp lý nếu có đầy đủ những nội dung cần thiết theo quy định. Trong một số trường hợp thì tin nhắn trao đổi qua lại giữa các bên về việc vay tiền cũng tương tự.

Tuy nhiên thực trạng Giấy vay tiền viết tay có nhiều trường hợp chỉ ghi vài dòng đơn giản như: “Ngày X tôi vay ông/bà A số tiền Y hẹn trả ngày X1” mà không có điều khoản rõ ràng về lãi suất, phương thức trả, chế tài xử lý khi vi phạm và một số nội dung cần thiết khác.

Trường hợp chỉ có tin nhắn trao đổi thì còn sơ sài và không rõ ràng hơn nữa.

Điều này sẽ dẫn tới rủi ro chủ yếu đối với bên cho vay tiền khi bên vay không trả nợ, đó là:

I. Lợi ích của việc lập Hợp đồng vay tiền cá nhân

Một hợp đồng vay tiền rõ ràng, chặt chẽ sẽ mang lại nhiều lợi ích không chỉ cho bên vay mà còn cho cả hai bên, cụ thể như sau:

Trong một số trường hợp cần thiết, Hợp đồng vay tiền được lập thành văn bản còn có thể được dùng để chứng minh nghĩa vụ trả nợ với Cơ quan thuế

II. Khó khăn khi yêu cầu lập hợp đồng vay tiền

Trên thực tế, việc yêu cầu lập Hợp đồng vay tiền sẽ gặp khó khăn về tâm lý khi hai bên có mối quan hệ là người thân, bạn bè, đồng nghiệp.

Bởi vì tâm lý chung thường cho rằng:

• Nếu Bên cho vay yêu cầu lập hợp đồng sẽ làm mất lòng tin, không thoải mái khiến mối quan hệ trở nên căng thẳng.
• Tạo cảm giác giao dịch thương mại hóa, mất đi sự gần gũi trong quan hệ thân thiết.

Nhưng xét về pháp lý thì việc lập Hợp đồng vay tiền không chỉ bảo vệ bên cho vay mà còn bảo vệ cả bên vay, thậm chí có thể còn giúp 2 bên có mối quan hệ tốt hơn và yên tâm hơn khi có sự minh bạch, rõ ràng và sòng phẳng, hạn chế được các rủi ro và tranh chấp không đáng có trong tương lai

Ngôn ngữ sử dụng trong Hợp đồng vay tiền giữa những người có mối quan hệ thân thiết, gần gũi thì có thể được điều chỉnh về câu từ một cách nhẹ nhàng  và mềm mỏng hơn, nhưng vẫn đảm bảo được nội dung đầy đủ và chặt chẽ

Như vậy, việc lập hợp đồng với người thân hay bạn bè hoàn toàn có thể thực hiện mà vẫn giữ được mối quan hệ tốt đẹp.

III. Các điều khoản cần có của Hợp đồng vay tiền cá nhân

Để lập và soạn thảo Hợp đồng vay tiền, bạn cần tham khảo quy định tại Bộ luật Dân sự 2015 (Từ Điều 463 đến Điều 471).

Những quy định trên áp dụng chung cho Hợp đồng vay tài sản là phạm vi rộng. Trong khuôn khổ bài viết này, tôi đề cập đến phạm vi hẹp hơn, đó là việc cho vay tiền

Tất cả các Hợp đồng về dân sự, trong đó bao gồm cả Hợp đồng vay tiền cá nhân thì pháp luật đều tôn trọng sự thỏa thuận của các bên. Vì vậy, các bên được tự do thỏa thuận những nội dung điều khoản nhưng không trái quy định của pháp luật.

Đối với Hợp đồng vay tiền cá nhân, thì bạn có thể tham khảo các nội dung điều khoản sau:

(click vào mỗi điều khoản để xem nội dung)

Đó là các Điều khoản cơ bản thường có ở Hợp đồng vay tiền cá nhân. Những điều khoản được liệt kê trên đây có tính chất tư vấn tham khảo. Tùy theo nhu cầu và thỏa thuận của các bên mà có thể thêm hoặc bớt các nội dung trong Hợp đồng vay tiền.

Xem thêm: Các loại Hợp đồng – Văn bản khác

IV. Một số câu hỏi thường gặp liên quan đến việc cho vay tiền

1. Có bắt buộc công chứng hợp đồng vay tiền?

Hợp đồng vay tiền cá nhân không bắt buộc công chứng. Tuy nhiên nếu số tiền lớn và các bên muốn đảm bảo hơn về pháp lý thì có thể lựa chọn công chứng.

2. Hợp đồng vay tiền có người làm chứng có giá trị pháp lý không?

Có. Kể cả khi không có người làm chứng thì Hợp đồng vay tiền vẫn có giá trị pháp lý nếu được soạn thảo theo đúng quy định. Tuy nhiên, người làm chứng cũng sẽ giúp cho hai bên yên tâm hơn và cũng tăng tính pháp lý cho giao dịch

3. Không có hợp đồng, chỉ có tin nhắn chuyển tiền, có đòi được không?

Có, nếu chứng minh được việc chuyển tiền là để cho vay (thông qua nội dung tin nhắn, xác nhận của bên vay). Tuy nhiên, rủi ro rất cao vì thiếu điều khoản về lãi suất, thời hạn.

4. Nếu cho vay không kỳ hạn thì sao?

Trường hợp cho vay không kỳ hạn được quy định tại Điều 469 Bộ luật dân sự 2015, các bên có thể tham khảo để thỏa thuận đối với trường hợp này

5. Có thể  yêu cầu bên vay Thế chấp hay Cầm cố tài sản để đảm bảo cho việc trả nợ không?

Có thể, nhưng lưu ý cá nhân không được nhận thế chấp bất động sản hoặc các tài sản cần phải đăng ký. Tuy nhiên, biện pháp này không có hiệu quả cao đối với việc cho vay tiền cá nhân.

Trên đây là những tư vấn cơ bản giúp bạn lập hợp đồng vay tiền cá nhân an toàn và hợp pháp. Mong rằng bài viết này sẽ giúp ích bạn trong việc bảo vệ quyền lợi và tránh rủi ro khi thực hiện các giao dịch tài chính cá nhân.

Nếu có ý kiến hay câu hỏi liên quan, các bạn có thể gửi phản hồi ở dưới bài viết này, hoặc liên hệ riêng với Luật NBS để được tư vấn và giải đáp.

Bạn cũng có thể ấn nút “Theo dõi” để cập nhật các thông báo về bài viết mới nhất của chúng tôi qua email.