Lịch sử Án lệ Mỹ (6)

Đây là tiểu mục (b), mục 2.1 của phần (2) Án lệ trong hệ thống pháp luật Anh và Mỹ trong Chương I của đề tài SV NCKH năm 2007: Án lệ và Khả năng áp dụng Án lệ ở Việt Nam

• Phần trước: Lịch sử án lệ ở Anh

Phần này do bạn cùng làm với tôi viết.

b) Lịch sử án lệ ở Mỹ:

Trước đây trong một thời gian dài, Mỹ là một trong những thuộc địa của Anh ở Bắc Mỹ. Người Anh khi tiến hành mở rộng thuộc địa đã dùng pháp luật của mình để gây ảnh hưởng tới các hoạt động lập pháp, hành pháp và tư pháp ở các nước thuộc địa nên trong thời gian là thuộc địa của Anh, pháp luật Mỹ chịu ảnh hưởng của pháp luật Anh một cách phù hợp với hoàn cảnh của nuớc Mỹ thời bấy giờ.

Pháp luật Anh (cả Common Law và Luật Công Bình) được một số tòa án Mỹ dẫn chiếu để xét xử trong suốt một thời gian dài, thậm chí một số toà án của Mỹ vẫn viện dẫn án lệ trong pháp luật Anh có từ thời tiền cách mạng tư sản Mỹ (1776) đế xét xử và một trong số đó được xem là án lệ bắt buộc.

• Có thể bạn quan tâm: [Ebook] Tài liệu nghiên cứu Án lệ

Mọi việc bắt đầu có sự thay đổi từ cuộc cách mạng tư sản Mỹ (1776) lật đổ sự thống trị của thực dân Anh giành lại độc lập dẫn tới sự ra đời của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ. Nước Mỹ tách ra khỏi sự ràng buộc khống chế của Anh về tất cả mọi mặt. Pháp luật Mỹ vẫn tiếp thu truyền thống pháp luật của Anh một cách có chọn lọc nhưng có thể thấy một cách rõ ràng pháp luật của Mỹ đã có những cải cách lớn trong công tác lập pháp, hành pháp, và tư pháp. Năm 1787 quốc hội Mỹ đã phê chuẩn và thông qua bản Hiến pháp Mỹ đây là một bản hiến pháp thành văn có giá trị lớn trong lịch sử Mỹ mà trong suốt hơn 200 năm qua vẫn còn nguyên giá trị. Án lệ trong pháp luật Mỹ mặc dù còn mang đậm dấu ấn của pháp luật Anh nhưng rõ dàng đã và đang được áp dụng một cách mềm dẻo, linh hoạt trong hoạt động xét xử chứ không cứng nhắc như pháp luật Anh.

Ở Mỹ luật thành văn có giá trị cao nhất, trong luật thành văn thì Hiến pháp là đạo luật cơ bản, có giá trị cao nhất của pháp luật Mỹ. Mặc dù án lệ là loại nguồn phổ biến và quan trọng nhưng luật thành văn vẫn được ưu tiên áp dụng. Các án lệ trong pháp luật Mỹ được hình thành từ các phán quyết của các thẩm phán toà án Mỹ, toàn án Liên bang và toà án các bang. Ở Mỹ về nguyên tắc toà cấp dưới tuân thủ toà án cấp trên, nhưng các toà án cùng cấp không phải tuân thủ án lệ của nhau, toà án bang này không có nhiệm vụ tuân thủ án lệ của bang khác.

Án lệ trong hệ thống pháp luật Mỹ được sử dụng một cách mềm dẻo và linh hoạt hơn trong hệ thống pháp luật Anh vì thẩm phán ở Mỹ rất linh hoạt trong xét xử và họ có thực quyền trong tay cao hơn so với thẩm phán ở Anh mặc dù pháp luật Mỹ chịu ảnh hưởng rất lớn bởi pháp luật Anh, vì vậy mà thẩm phán và luật sư ở Mỹ được đào tạo rất bài bản, phải đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe vì thế nghề luật ở Mỹ rất phát triển. Mỹ là quốc gia được hợp bởi 50 bang, mỗi bang lại có pháp luật riêng của mình trong đó bang này không bị ràng buộc bởi pháp luật của bang kia nên việc sử dụng án lệ trong hoạt động xét xử là rất quan trọng, giúp cho các thẩm phán giải quyết vụ việc một cách nhanh chóng hơn.

• Phần tiếp theo: So sánh án lệ Anh và Mỹ